INSPIRATIE

Cremeren is tegenwoordig de meest voorkomende manier van afscheid nemen. Het is meestal ook goedkoper dan begraven, omdat er geen grafrechten of onderhoudskosten zijn.

Bij een crematie zijn er veel mogelijkheden: een afscheid in de aula van het crematorium, maar ook op een andere locatie; thuis, in een tuin, een kerk, een cafe of het dorpshuis. Het cremeren zelf vindt wel altijd plaats bij een crematorium.

Na een maand wordt de as vrijgegeven en is het aan jou wat je hiermee wilt doen. De as kan worden bewaard in een mooie urn, verstrooid op een waardevolle plek of verwerkt in iets tastbaars zoals een sieraard. Er zijn zelfs mogelijkheden om de as te gebruiken voor een boom, schildering of glaswerk.Het belangrijkste is dat de keuze klopt bij de persoon en de nabestaande.

Ik kan je helpen om alle mogelijkheden te onderzoeken en met mooie opties komen. Zoals bijvoorbeeld de Urn op de afbeelding. Dit is de Flurn van ontwerpster Lenneke Wispelwey.

Veel mensen kiezen nog steeds voor een begrafenis. Vooral omdat dit voor nabestaanden fijn kan zijn en troost kan beiden. Een graf is een tastbare plek om later naar terug te keren of samen te komen.
Het kan ook goed zijn dat er al een familiegraf is waar de overledene bij geplaatst zal worden.

Begraven is vaak duurder dan cremeren. Naast de uitvaartkosten betaal je grafrechten aan de begraafplaats en die rechten moeten meestal elke tien jaar verlengd worden.

Samen kunnen we bespreken wat dat praktisch en financieel betekent en wat het beste bij jullie past. Ik help bij het contact met de begraafplaats, de keuze van een graf, de plechtigheid en alle praktische zaken daaromheen.

Natuurbegraven is een mooie en duurzame vorm begraven. De overledene krijgt een plek midden in de natuur, tussen bomen, bloemen en vogels. Een fijne plek om naar terug te komen en troost te vinden.

Op een natuurbegraafplaats krijg je geen grafsteen maar vaak een eenvoudig gedenkteken van hout. Het graf wordt niet onderhouden en de natuur neemt het langzaam over en laat het opgaan in het landschap.

Een belangrijk kenmerk van natuurbegraven is de eeuwige grafrust. Er is geen herkoop, verlenging of ontruiming nodig: de plek blijft zoals ze is, voor altijd. Dat geeft veel mensen een gevoel van vrede en rust.

Ik kan helpen met het verkennen van de mogelijkheden in de regio, uitleg geven over de verschillen tussen terreinen, de kosten, en de manier waarop natuurbegraven praktisch verloopt. Ik zou zelfs met jullie mee kunnen gaan om een natuurbegraafplaats te bekijken en daar de mogelijkheden te bespreken.

De vorm waarin iemand wordt opgebaard of vervoerd, bepaalt voor een deel de uitstraling van het afscheid.
Er is tegenwoordig veel mogelijk:

• Een klassieke houten kist, eenvoudig of met een persoonlijke afwerking
• Een gevlochten mand van bijvoorbeeld wilgentenen of bamboe
• Een open baar waarop iemand zichtbaar blijft
• Een zachte wade waarin iemand liefdevol gewikkeld wordt

Elke keuze heeft zijn eigen sfeer. Samen bekijken we wat past, bij het gevoel, het budget en de persoon.

Hoe iemand ligt opgebaard, vertelt iets over wie hij of zij was.

Na het overlijden wordt de overledene vrij snel verzorgd en opgebaard. Hierin zijn vele mogelijkheden, en dit gaat altijd in overleg met jullie. Samen kijken we wat goed voelt, nodig is en wat past bij de persoon die is overleden.

De verzorging is een intiem en bijzonder moment. Het biedt ruimte om nog iets te doen: het aanreiken van kleding, het kammen van het haar of het aantrekken van iemands sokken. Jullie mogen daarbij aanwezig zijn of, als dat gewenst is, zelf meehelpen. Maar als het prettiger voelt om dit moment aan mij en het verzorgingsteam over te laten, is dat natuurlijk ook helemaal goed.

Ik werk samen met een heel fijn en betrokken verzorgingsteam. Met aandacht, rust en respect zorgen we ervoor dat jullie dierbare er zo mooi en natuurlijk mogelijk opgebaard wordt. 

Veel mensen vinden het spannend om te kiezen voor thuis opbaren het idee dat de overledene in huis is roept soms vragen of onzekerheid op. Toch hoor ik achteraf bijna altijd: “Wat ben ik blij dat we het zo hebben gedaan.” Thuis opbaren brengt nabijheid en rust. Je kunt in alle vrijheid afscheid nemen, op je eigen tempo en zonder vaste bezoektijden.

Wanneer iemand thuis opgebaard ligt kom ik elke dag even langs om te kijken hoe het gaat met de overledene en of er bijzonderheden zijn. Maar ook om te kijken hoe het met jullie gaat.

Maar thuis opbaren hoeft natuurlijk niet en is in sommige gevallen ook niet mogelijk. Er zijn tal van andere mogelijkheden, zoals opbaring in een uitvaartcentrum of rouwkamer.

Samen bespreken we wat goed voelt en wat het beste bij de situatie past.

Een rouwkaart is vaak de eerste manier waarop mensen horen van het overlijden. Daarom is het belangrijk dat de kaart past bij de persoon en de toon van het afscheid.

Ik ontwerp de rouwkaart zelf, op maat en in overleg met jullie. Hierin is veel mogelijk en werk ik niet met standaard ontwerpen. Wil je een schilderij erop die de overledene zelf heeft geschilderd? Of wil je het van heel bijzonder papier. Bijna alles is mogelijk. En door mijn achtergrond in grafische vormgeving weet ik hoe beeld, kleur en tekst elkaar kunnen versterken. Er komt geen andere partij aan te pas, ik verzorg het gehele proces, van ontwerp tot drukwerk. Het drukken zelf laat ik doen bij drukkers waar ik goed mee samenwerk en die kwaliteit en snelheid leveren.

Ik help jullie daarnaast met het samenstellen van adreslijsten en het versturen via speciale rouwpost. Zo weet je zeker dat de kaart op tijd bij iedereen is met wie jullie het verdrietige nieuws willen delen.

Kennisgeving kan op veel verschillende manieren. Niet iedereen kiest voor een kennisgeving en dat hoeft ook niet. Toch kan het een mooie manier zijn om veel mensen te informeren en te betrekken.

Een kennisgeving kan verschillende vormen hebben:

• Een advertentie in de krant
• Een bericht op sociale media
• Een online herdenkingspagina
• Of een eenvoudig bericht in een nieuwsbrief of vereniging

Wanneer je kiest voor een uitvaart in besloten kring, kun je de rouwkaart gebruiken om anderen te informeren. Voor de mensen die je graag wilt uitnodigen om bij het afscheid aanwezig te zijn, kun je een apart kaartje toevoegen met de details van de uitvaart.

Samen bespreken we wat bij jullie past, en of je het überhaupt wilt doen. Alles is goed, zolang het klopt bij jullie gevoel.

Kinderen horen erbij, zeker bij een afscheid. Ze voelen feilloos aan wat er speelt, ook als we proberen hen te beschermen.

Ik geloof dat kinderen niet weggehouden moeten worden van verdriet en afscheid, maar dat we hen juist mogen helpen om het te begrijpen en er woorden of gebaren aan te geven.

Ik ben goed met kinderen, zelf moeder van drie en help graag om samen te kijken wat bij hun leeftijd en karakter past.

Dat kan iets kleins zijn, zoals een bloem neerleggen, een tekening in de kist stoppen of samen een kaars aansteken. Soms lezen ze iets voor of helpen met een lint of met het dragen van de kist.

Er zijn ook mooie boeken en rituelen die helpen om te praten over dood en afscheid. Ik neem graag materialen mee of geef suggesties, zodat ouders en kinderen samen een manier vinden die goed voelt.

Betrekken is niet belasten, het is helpen begrijpen, met liefde en eerlijkheid. En een goed afscheid helpt kinderen verder in het rouwproces.

Een afscheid kan op heel veel manieren vorm krijgen. Soms past een grote bijeenkomst, waar iedereen welkom is om samen te herinneren en te delen. Maar steeds vaker zien we dat mensen kiezen voor een kleiner, intiem afscheid, alleen met de mensen die echt dichtbij staan.

Sinds corona is dat eigenlijk heel gewoon geworden. We ontdekten toen dat een uitvaart in kleine kring ook veel rust en verbinding kan brengen. Er is meer ruimte om te voelen, te spreken en samen stil te zijn.

Op je verjaardag nodig je ook alleen de mensen uit die je er graag bij wilt hebben, waarom zou dat bij je afscheid anders zijn? Het gaat erom dat het moment klopt, dat het past bij wie iemand was en bij wat goed voelt voor de mensen die achterblijven.

Of het nu een intiem samenzijn is of een grote bijeenkomst: samen geven we vorm aan een écht afscheid.

Veel mensen denken dat een uitvaart ‘hoort’ in een aula van een crematorium of uitvaartcentrum. Maar dat is zeker niet zo. Een afscheid kan op veel meer plekken plaatsvinden.

In een mooi kerkje, een dorpshuis, een schuur, een tuin, een boerderij of zelfs in een cafe waar de overledene graag kwam. Of gewoon in je eigen woonkamer. Alles mag en kan.

Ik streef altijd naar een plek die past bij het leven van degene die we herdenken. Soms is dat intiem en dichtbij, soms juist open en groot.

Samen zoeken we naar de sfeer en omgeving die recht doet aan het leven dat gevierd wordt. Een passende plek zegt meer dan een standaard aula ooit kan doen.

Een duurzame uitvaart is een afscheid dat recht doet aan het leven én aan de aarde. Steeds meer mensen kiezen bewust voor een groenere manier van afscheid nemen, met oog voor eenvoud, hergebruik en natuurlijke materialen.

Het kan klein beginnen: een keuze voor biologische bloemen, een kist van onbehandeld hout, of vervoer dat minder uitstoot veroorzaakt.

Voorbeelden van duurzame keuzes zijn:

• Een mand of wade van natuurlijke materialen zoals bamboe, katoen of wilgentenen
• Natuurbegraven, met eeuwige grafrust zonder onderhoud
• Bloemen van het seizoen, biologisch geteeld of uit eigen tuin
• Elektrisch of ander soort rouwvervoer
• Rouwkaarten op gerecycled papier, of een digitale kennisgeving
• Een locatie zonder overbodige energieverbruik, of juist buiten in de natuur

Ik denk graag mee over manieren om het afscheid duurzaam te maken, praktisch, haalbaar en passend bij jullie wensen.

Ook het vervoer van de overledene kan op veel manieren. De klassieke rouwauto is er natuurlijk, maar er is zoveel meer mogelijk: een loopkoets, een bakfiets, een rouwbus, een uitvaartfiets of ouderwets met paard en wagen. Je mag de overledene ook zelf vervoeren, zolang dat met respect gebeurt (en de auto hier geschikt voor is)

Ik help met het regelen van passend vervoer en zorg dat alles veilig en zorgvuldig verloopt. Zo wordt de laatste reis een waardevol onderdeel van het afscheid en niet zomaar een rit van A naar B.

De laatste rit van iemand is een bijzonder moment. Het is het laatste stukje van de gezamenlijke weg die je aflegt, letterlijk en figuurlijk. Je kan er ook voor kiezen om een rit te maken langs bijzondere plekken die veel voor de overledene betekend hebben.

Er zijn geen vaste regels, alleen wat past bij jullie verhaal.

Rituelen geven betekenis aan afscheid. Ze helpen om stil te staan, te voelen, te rouwen en los te laten.

Een ritueel kan klein zijn of groot, spontaan of juist zorgvuldig bedacht.

Voorbeelden van rituelen:

• Een kaars aansteken bij binnenkomst (bijvoorbeeld door de (klein)kinderen)
• Iets persoonlijks meegeven in de kist
• Samen bloemen of briefjes neerleggen
• Linten doorknippen bij het sluiten van de kist (lintenritueel)
• Wensbootjes te water laten (wensbootjes)
• Bellen blazen, stenen neerleggen of bloemblaadjes in het graf strooien
  
  Ook na de uitvaart zijn er mooie rituelen voor de verwerking van iemands overlijden. Bijvoorbeeld door samen een boom te planten.

Rituelen verbinden hoofd, hart en handen. Ik denk met jullie mee of en welk ritueel bij jullie past.

Bloemen brengen kleur, geur en symboliek in een afscheid. Van veldbloemen tot rozen, van een sobere tak tot een kleurrijke krans. Ook hier is weer veel mogelijk en mag alles.

Een mooi en persoonlijk ritueel is om iedereen één bloem mee te laten nemen. Tijdens de ceremonie kunnen deze bloemen in een vaas of in een bloemenband rond de kist gestoken worden.

Zo’n bloemenband verzorg ik graag voor jullie. Het resultaat is warm, natuurlijk en vol liefde van iedereen.

Maar uiteraard kan je ook altijd kiezen voor een mooi stuk voor op de kist of een grote bos bloemen in een mooie vaas.

Muziek raakt waar woorden ophouden. Het kan troosten, ontroeren of juist kracht geven.

Een nummer dat iemand vaak draaide, een klassiek stuk of juist een kinderliedje, muziek maakt het afscheid herkenbaar en eigen.

Naast opnames is live muziek een prachtige toevoeging. Ik werk samen met muzikanten die met gevoel en respect optreden tijdens uitvaarten: zangers, pianisten, violisten of gitaristen.

En helemaal bijzonder als een familielid of vriend live muziek wilt maken tijdens de uitvaart.

Samen kunnen we kijken wat past bij de sfeer van het afscheid.

Een persoonlijk afscheid vraagt om persoonlijke begeleiding. Iemand die luistert, tijd neemt en aandacht heeft voor wat er écht toe doet. Geen standaard draaiboek, geen haast, maar ruimte om samen te kijken wat past.

Als zelfstandig uitvaartbegeleider werk ik zonder vaste formats of druk van grote organisaties. Ik neem de tijd. Voor het gesprek, voor de voorbereiding, voor het afscheid zelf.

Je hebt één vast aanspreekpunt, één gezicht, van het eerste telefoontje tot na de uitvaart.

Ook financieel werk ik anders dan de meeste grote ondernemingen. Ik heb geen winstoogmerk op producten zoals kisten, bloemen of kaarten. Alles wat ik voor jullie regel, bereken ik één op één door, zonder marges of commissies. Dat maakt de keuzes zuiverder, transparanter en vaak ook voordeliger.

Wat is thanatopraxie?

Thanatopraxie is een lichte vorm van balseming, waarbij het lichaam tijdelijk wordt geconserveerd. Het doel is niet om te bewaren, maar om natuurlijke rust en kleur terug te brengen, zodat iemand er in de dagen tot de uitvaart verzorgd en vredig uitziet.

Door thanatopraxie blijft het lichaam langer mooi, waardoor het vaak mogelijk is om zonder koeling op te baren thuis of in een rouwkamer.

Wanneer kies je hiervoor?

Thanatopraxie is niet verplicht, maar kan een waardevolle keuze zijn wanneer de uitvaart pas na meer dan de wettelijke 6 werkdagen plaatsvindt of als er veel mensen afscheid willen nemen.

Ook wanneer iemand thuis wordt opgebaard in een warme periode kan het een fijn en verzorgd alternatief zijn voor koeling.

Momenteel is er een wijziging in de wetgeving waardoor thanatopraxie enkel uitgevoerd mag worden op een speciaal daarvoor geschikte plek (ivm de vloeistof die gebruikt wordt). Hierdoor zal de behandeling duurder worden en zal de overledenen altijd opgehaald moeten worden.

De Bio Sac is een natuurlijke en duurzame manier van opbaren waarbij geen koelplaat of balseming nodig is.

Het lichaam wordt verzorgd met speciale biologische zakjes gevuld met actieve koolstof en klei. Deze adsorberen vocht en geuren, waardoor iemand er wel vier tot zeven dagen rustig en natuurlijk uit blijft zien.

De Bio Sac maakt het mogelijk om iemand op te baren zonder techniek, geluid of kou. Het is een mooi alternatief voor traditionele koeling of thanatopraxie voor wie kiest voor eenvoud, zachtheid en respect voor het natuurlijke proces.

Lees hier meer over de Biosac200

Veraarden is gebaseerd op de natuurlijke cyclus van leven en dood. Het is een gecontroleerd proces waarbij het lichaam van de overledene composteert tot voedzame aarde. Het wordt ook wel humaan composteren of humusatie genoemd. Een overledene wordt daarbij in een afgesloten cocon gelegd, gevuld met een plantaardig mengsel met onder andere hooi en stro, waar zich micro-organismen in bevinden die ons lichaam verteren. Het ritueel heeft veel gelijkenissen met begraven, maar een belangrijk verschil is dat veraarden bovengronds gebeurt. Ook vindt het veraardingsproces doorgaans plaats in een afgesloten systeem, binnen in een gebouw. Zo kunnen de omstandigheden van het veraarden ideaal gehouden worden.

Afhankelijk van de methode duurt het transformatieproces zo’n vijf tot zeven weken, inclusief het verfijnen van de nog resterende botten. Het eindresultaat is voedzame aarde, ook humus of compost genoemd, rijk aan allerlei mineralen om bomen mee aan te planten en nieuw leven mee te voeden.

Mag veraarden in Nederland?

In Nederland is veraarden nog niet toegestaan. De huidige wet kent alleen begraven, cremeren, een zeemansgraf of ter beschikking stellen aan de wetenschap. Toch groeit de belangstelling. Stichting Veraarden zet zich in om deze vorm van afscheid in de toekomst mogelijk te maken.

Op www.veraarden.nl vind je meer informatie en updates.

Resomeren is een relatief nieuwe, milieuvriendelijke vorm van afscheid nemen. Het lijkt in beleving op cremeren, maar het proces verloopt heel anders. In plaats van verbranding wordt het lichaam met water en een kleine hoeveelheid loog in een warme omgeving op een natuurlijke manier opgelost. Wat overblijft, zijn botresten die, net als bij crematie, tot as worden verwerkt en aan de nabestaanden kunnen worden meegegeven.

Resomeren wordt ook wel “watercrematie” genoemd. Het is een zachte en duurzame methode, met veel minder belasting voor het milieu dan bij traditionele crematie of begrafenis.

Mag resomeren in Nederland?

Op dit moment wordt resomeren in Nederland nog niet aangeboden. De huidige wet kent alleen begraven, cremeren, een zeemansgraf of ter beschikking stellen aan de wetenschap. Maar toch komt het steeds dichterbij net als veraarden.